Ta ostatnia położona jest we wschodniej części Wyżyny Śląsko-Krakowskiej i dzieli się na Wyżynę Częstochowską, Wyżynę Olkuską, Rów Krzeszowski, Grab (Grzbiet) Tenczyński.

Wyżyna Częstochowska obejmuje powierzchnię 1299 km2 i zajmuje prawie połowę powierzchni Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Od południa graniczy ona z Wyżyną Olkuską, od wschodu z Wyżyną Miechowską i Progiem Lelowskim, od południowego-wschodu z Niecką Włoszczowską, od zachodu z Garbem Tarnogórskim i Obniżeniem Górnej Warty a od północy z Wyżyną Wieluńską. Wyżyna Częstochowska rozciąga się od Obniżenia Białej Przemszy – Szreniawy na południu po przełomową dolinę Warty pod Częstochową. Na północy Wyżyna opada ku Obniżeniu Górnej Warty stromą, przekraczającą 100 m skalistą kuestą. Kuesta powstała na skutek zniszczenia erozją wód czoła wychodni wapieni. Największą szerokość Wyżyna osiąga w części południowej około 40 km, zaś w części środkowej nie przekracza 20 km. Wyżyna stanowi płytę wapieni górnojurajskich wzniesioną od 450 m n.p.m. w części południowo-wschodniej do 300 m n.p.m. w okolicach Częstochowy. Jest to obszar silnie rozczłonkowany dolinami i pocięty uskokami, a jego wierzchowina wskazuje duże deniwelacje. Najwyższe wzniesienie Wyżyny osiągają skałki w Podzamczu 504 m n.p.m., nazywane Górą Aleksandra Janowskiego. Na południu od Góry Janowskiego wzniesienia są niewiele mniejsze i osiągają: 494 m n.p.m. – Straszykowe Skały, 496 m n.p.m. – Góra Smoleń. W części środkowej Wyżyny najwyższe są Skałki Kroczyckie z kulminacją Góra Zborów 463 m n.p.m. W części północnej tylko niewiele wzniesień przekracza 400 m n.p.m., Góra Puchacz w Sokolich Górach – 402 m n.p.m.

Najwyższe wzniesienia to pozostałości dawnego poziomu Wyżyny. Na płaskim poziomie wierzchowiny wyróżniają się odosobnione lub sterczące grupami kilkudziesięciometrowe ostańce wapienia skalistego o przeróżnych kształtach. Ostańce grupują się przeważnie na wododziałach. W poziom Wyżyny wcięte są suche doliny wypełnione piaskami, którymi okresowo płyną wody. Na zachodniej krawędzi Wyżyny biorą początek z obfitych źródeł krasowych rzeki Warta i Czarna Przemsza, zaś po wschodniej stronie Pilica i Szreniawa.

Wyżyna Częstochowska odznacza się bardzo rzadką siecią rzeczną. Gęstość sieci wynosi zaledwie 0,11 km/km2. W obrębie Wyżyny Częstochowskiej jest mniej źródeł niż w pozostałych regionach, jednakże więcej jest wśród nich źródeł bardzo wydajnych. Wiele okresowo zanika. Wydajności źródeł są różne, od nikłych do ponad 100 l/s.

Warta – największy prawy dopływ Odry ma 808,2 km długości, wypływa ze źródeł krasowych w Kromołowie (Zawiercie), na krawędzi kuesty jurajskiej, na wysokości 380 m n.p.m. Odległość od źródeł Czarnej Przemszy wynosi 3 km. Pod Częstochową dolina Warty wcina się meandrami w Wyżynę wznoszącą się do 70 m ponad dnem doliny. Prawymi dopływami Warty są niewielkie rzeki – Leśniówka i Czarka, mające źródła w Żarkach oraz Wiercica wypływająca w Złotym Potoku.

Czarna Przemsza bierze początek we wsi Bzów na wysokości 385 m n.p.m. Po 63,8 km łączy się z Białą Przemszą i razem tworzą Przemszę – lewy dopływ Wisły.

Pilica – najdłuższy lewy dopływ Wisły ma 319 km, wypływa 6 km na wschód od ruin zamku w Podzamczu, na wysokości 348 m n.p.m., ze źródeł krasowych o dużej wydajności.

Krztynia – lewy dopływ Pilicy ma długość 24,8 km, źródła na wysokości 337 m n.p.m., na południe od siamoszyc.

Źródło: S. Bronisz, K.J. Pucek, A. Stróżecki: Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, przewodnik, Wydawnictwo Kartograficzne EKO-GRAF, Wrocław 2000